تشویق نمودن دانش آموزان به تحقیق و پژوهش در درس مطالعات اجتماعی

تعداد صفحات: 35 صفحه

قیمت: 2500 تومان

مدل: PDF & Word (فایل بصورت ورد قابل ویرایش)

مختصری از متن اقدام پژوهی:

چکیده

انسان از سرآغاز زندگي، يعني از زماني که چشم به جهان مي گشايد با سؤالات فراواني رو به رو ميشود و تا زماني که چشم از جهان فرو مي بندد، در جست و جوي يافتن پاسخ آنهاست.پژوهش، زمينه ساز رشد و توسعه پايدار جامعه است.يکي از زير بناترين فعاليتها در امر پويايي و پيشرفت هر جامعه، پرداختن به فعاليت هاي پژوهشي، به ويژه در مراکز علمي و فرهنگي است[1] در طول تاريخ، انسان همواره کوشيده است تجارب و يافته­هاي خود را به فرزندان و نسل آينده منتقل کند.اين نياز به آموزش و يادگيري، سبب بقاي جوامع بشري شده و بدين سان، فرهنگ سازي و حفظ آن، جزء لاينفک آرمان هاي انساني و شناسنامه انسان گرديده است.در جوامع نخستين، ياد دادن و ياد گرفتن به شيوه ي سنتي و از طريق باز سازي تجارب انجام مي­شد و به صورت اطلاعات مورد نياز، در عرصه ي زندگي حفظ مي گرديد و گسترش مي يافت.در نتيجه، مردم کمتر به فکر توسعه بودند.در حالي که در دهه هاي گذشته، پيشرفت هاي مهمي صورت گرفته و تقريباً اکثر ابداعات، مربوط به يک صد سال گذشته است.توليد و گسترش سرسام آور اطلاعات، دانش و کسب مهارت در علوم، وظايف نسل امروز را در مقايسه با نسل گذشته، افزون تر ساخته است.تجارب بيش از هشتاد و شش ميليارد انسان، دست­آوردهاي ارزنده اي است که بايد نسل آينده را براي کشف حقيقت و شناسايي خالق هستي ياري دهد. امروزه از آموزش به مثابه يک فرايند منظم ياد مي شود که به موجب آن، اطلاعات، مهارتها و نگرشهاي دانش آموزان تقويت مي گردد و گسترش مي يابد. دراين فرايند، انباشت اطلاعات مورد نظر نيست. و به توليد و گسترش اطلاعات و مهارت ها توجه ميشود.[2]تحقیق و پژوهش در تعلیم و تربیت، به مجموعه فعالیتهایی اطلاق می‎شود که از طریق آن وبا عنایت به اصول و روشهای علمی، پدیده آموزشی و تربیتی، مورد پژوهش قرار می‎گیرد و هدف آن کشف اصول کلی یا تفسیر رفتاری است که از آن برای تبیین، کنترل و پیش‎بینی رویدادهای آموزشی استفاده می‎شود.[3]

فهرست

مقدمه

توصيف وضع موجود

بيان مسئله

شواهد 1 (گردآوري اطلاعات)

تعريف واژگان

ابزارهاي اطلاعاتي

يافته هاي علمي

اهميت تحقيق

پيشينه تحقيق

هدف پژوهش

يافته ها

تحليل و تفسير داده ها

ارائه راه حل موقتي

اجراي طرح و نظارت بر آن

جمع آوري اطلاعات (شواهد 2)

ابزار گردآوري اطلاعات

ارزیابی تأثیر اقدامات و تعیین اعتبار

راهکارها و پيشنهادات

راهکارها

منابع

مقدمه

توصيف وضع موجود

اينجانب …..، دارای لیسانس رشته مطالعات علوم اجتماعی، مدت 20 سال و 4 ماه است که در خدمت آموزش و پرورش هستم. در سال 92-91 بعنوان دبیر علوم اجتماعی در مدرسه ……………… مشغول به خدمت بودم.

بيان مسئله

امروزه بيش از هر زمان ديگر دانش آموزان نياز دارند که علم بياموزند و بر آن ارج نهند.کشفيات علمي که بر زندگي و آينده آنان اثر مي گذارند هر روز روي مي دهند. با توجه به موضوع تحقيق مسأله اي که به دنبال آن هستم اين است که-چگونه مي توانم سبب ايجاد رغبت و انگيزه در دانش آموزان براي انجام فعاليتهاي پژوهشي وتحقيقي بشوم؟ - چگونه مي توانم باعث افزايش مشارکت دانش آموزان در انجام امر تحقيق و پژوهش بشوم؟ - چگونه مي توانم در امر تدريسم از شيوه هاي مشارکتي که باعث گسترش تحقيق و پژوهش دربين دانش آموزان مي شود استفاده کنم؟ در جريان اين پژوهش در صدد حل مسائل و مشکلات توجه به امر پژوهش دربين دانش آموزان هستم.با توجه به اين که در دوره ي راهنمايي و مخصوصا درس حرفه و فن در واحدهاي مختلف کتاب درسي تحقيقاتي براي تکميل يادگيري از دانش آموزانم مي خواهم و دانش آموزان چون با اصول روش تحقيق آشنا نيستند، مطالب را از روي يک يا چند کتاب رونويسي کرده وآن را تحويل به معلم خود مي­دهند و يا از بزرگ ترهاي خود مي پرسند. بنابراين مشاهده نمودم که اکثر دانش آموزان روح پرسش گري ندارند، در فهم مطالب بيشترمتکي به حيطه دانش شده اند و در تجزيه و تحليل توانايي و مهارت کمي دارند و در مجموع به انجام پژوهش تمايل چنداني از خود نشان نمي دهند.با توجه به نقش پژوهش و اهميت آن در صدد برآمدم که با اعمال روش هايي مشکل دانش آموزانم را حل کنم و تحقيق را براي آن ها از شيرين ترين و لذت بخش ترين کارها در زندگي کنم

شواهد 1 (گردآوري اطلاعات)

ابتدا از دانش آموزان سؤال کردم که در سالهاي گذشته چه کارهاي پژوهشي را انجام داده اند؟ آنها اظهار داشتند که کارهاي تحقيقي در دروس مختلف انجام داده اند اما اين تحقيقات خيلي به صورت ساده و ابتدايي انجام شده و فقط مطالبي را از اينترنت روي برگهA4 رونويسي کرده و به معلم خود تحويل داده اند و نمره اي را نيز دريافت کرده اند و صرفا کار تحقيقي شان بيشتر براي نمره گرفتن بوده تا يادگيري و اين تحقيقات يا به صورت گروهي انجام شده و يا به صورت انفرادي. سپس وضعیت خانوادگی انها راتوسط مديرو معاون مدرسه جویا شدم تا با علایق و توانمندیهای آنها بيشتر آشنا شوم. باتوجه به عدم تمايل دانش آموزان به انجام کارهاي تحقيقاتي علت را جویا شدم و متوجه شدم که دانش آموز بايد کارهاي تحقيقاتي را با علاقه و دقت بيشتري دنبال کند و تاثير آن را در يادگيري بهتر دروس درک نمايد. مصاحبه با خود دانش آموزان: بعد با برخي از دانش آموزان بطور جداگانه مصاحبه صورت گرفت و یک سری سوالاتی در خصوص بیوگرافی آنان پرسیدم، که نتيجه اش اين بود که خانوادها از نظر تحصیلی در حد متوسط بوده، وضعیت اقتصادی خانواه ها خوب نیست. دارای جمعیت معمول می باشند. نظر همکاران: 1- در قدم بعد با دبیر ادبیات و علوم تجربي که در درسشان بيشتر با کارهاي پژوهشي سر و کار دارند گفتگو صورت گرفت، که ایشان نیز رضایت خوبی از آنان نداشتند، که دانش آموزان تمايلي به انجام تحقيق از خود نشان نمي دهند و معلمان سعی مي کنند، با تشویق، کارت امتیاز، نمره تشویقی، حساسیت نشان دادن انگیزه آنان افزایش دهند.

تعريف واژگان:

چگونه: عبارت است از کیفیت و حالتی. چه نوع. در چه وضع. (ادات استفهام).[4]

می توانم:قدرت داشتن. توانایی داشتن.[5]

دانش آموز: کسی که دانش می آموزد. (منظور دختری در گروه سنی 12-13سال می باشد)[6]

تحقیق و پژوهش در تعلیم و تربیت، به مجموعه فعالیتهایی اطلاق می‎شود که از طریق آن وبا عنایت به اصول و روشهای علمی، پدیده آموزشی و تربیتی، مورد پژوهش قرار می‎گیرد و هدف آن کشف اصول کلی یا تفسیر رفتاری است که از آن برای تبیین، کنترل و پیش‎بینی رویدادهای آموزشی استفاده می‎شود.[7]

تشويق در لغت به معنای آرزومند کردن، به شوق افکندن و راغب ساختن است

ابزارهاي اطلاعاتي:

در جمع آوري اطلاعات سعي کردم از روش هاي مختلف و افراد گوناگون و ابزار متنوع استفاده شود 1- مشاهده: با توجه به واکنشها و اظهارات دانش آموزان که ميگويند تحقيق کردن چه فايده اي دارد؟ با توجه به حجم زياد دروس فرصتي براي تحقيق نداريم؟ رايانه و اينترنت در دسترس نداريم. و عدم تمايل آنها به انجام تحقيق و يا رونويسي کردن مطالب 3- مطالعه کتاب و مقالات و پایان نامه ها و کتب موجود در کتابخانه تربيت معلم شهيد بهشتي و دانشگاه فردوسي 4- نظرات بقيه همکاران: که در اين رابطه از دبيران ادبيات و علوم تجربي و.. نيز سوالاتي کردم و آنها نيز عقيده داشتند که دانش آموزان تمايلي به انجام تحقيق ندارند و آنها سعي مي کنند با دادن نمره و کارت امتياز و تشويق انگيزه دانش آموزان را بالا ببرند. 6- منابع اينترنتي 7- از طريق مصاحبه با دانش آموز: که سعي کردم با مصاحبه با دانش آموزان سوالاتي در مورد بيوگرافي دانش آموز ان بپرسم که با توجه به سوالات مشخص شد که از نظر وضعيت اقتصادي در سطح متوسط به پايين هستند و بسياري از آنان رايانه و دسترسي به اينترنت ندارند و والدين آنها نيز اغلب از سواد کمي برخودارند.

يافته هاي علمي

اهميت تحقيق:

تحقيق دانش آموزي حلقه ي اتصال و انتقال آموخته هاي کلاس و مدرسه به فضاي خارج و به عرصه زندگي است و کاربست علوم و فنون به حساب مي آيد. زيرا دانش آموزان آنچه را آموخته اند، در عمل مي آزمايند، کاربرد آن را درک مي کنند و به آن علاقه مند مي شوند. بعلاوه بخشي از اهداف پرورشي، که در مدرسه تحقق نيافته است، در فعاليتهاي تکميل تحقيق مورد توجه قرار مي گيرد. بنابراين، معلمان براي ارائه تحقيق مورد نظر، به علايق و تواناييهاي شاگردان توجه کنند و از اين طريق، زمينه ي مشارکت آنان و اوليايشان را فراهم آورند و براي کاربردي کردن مفاهيم ذهني و نظري تلاش کنند.

تحقيق دانش آموزي از جمله کارهايي است که اگر دانش آموز آن را با رغبت و علاقه و بدون تحميل و اجبار و شيوه هاي مکانيکي انجام دهد و تحقيق نيز با توانايي هاي فردي اش تناسب داشته باشد، سبب افزايش مهارتهاي بنيادي او در زندگي فردي و اجتماعي مي شود و استعدادهاي بالقوه اش را شکوفا مي سازد. پيوند مفاهيم مورد نظر معلمان در هر درس با واقعيت هاي بيروني و نيازهاي فردي دانش آموزان، از طريق انجام دادن تحقيق حاصل مي شود و يکي از مؤثرترين راه هاي تحقق اهداف يادگيري مطلوب و اثر بخش در دوره هاي متفاوت تحصيلي است.[8] براي برخورداري از يک تکنولوژي پيشرفته و موفقيت آميز بايد روي مهمترين منابع خودمان حساب کنيم روي مردم ‌مردمي که با نيرو و مغز خود موجب آباداني کشور و بالا رفتن سطح زندگي مردم مي شوند.

بدون برخورداري از دانشمندان، مهندسان، تکنولوژيستها، تکنسينها و کارگران ماهر، نمي توان به چيرگي در قلمرو تکنولوژي دست يافت و بدون اين چيرگي، نمي توان به عمران و آباداني کشور، بالا بردن سطح زندگي مردم و نيروي لازم براي ادامه حيات و حفظ ارزشهاي مورد قبول دسترسي پيدا کرد. چه بايد کرد تا مردم ما به اين تکنولوژي پيشرفته و موفقيت آميز برسند و همواره آن را در سطح چيرگي حفظ کنند؟ پندار خامي است اگر بيشتر روي بزرگسالان حساب باز کنيم. زيرا آنها شکل گرفته اند يعني آموزش ديده اند، شغل و رفتار اجتماعي خود را انتخاب کرده اند، و بايد آنها را به همين گونه که هستند.

...

[1] مجله علوم اجتماعي و انساني، مجلات رشد نوآموز

[2] منوچهر فضلي خاني، راهنماي علمی روش هاي مشارکتي و فعال در فرايند تدريس

[3] دلاور، علی، روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی

[4] فرهنگ معین، ص 551

[5] همان، صفحه 476

[6] عمید صفحه 564

[7] دلاور، پیشین

[8] منوچهر فضلي خاني، پیشین