مقدمه

مدرسه‌ گریزی‌ اگر همراه‌ با رفتارهای ضد اجتماعی‌ و گاهی‌ بزهکارانه‌ مثل نزاع‌، قشقرق‌ راه‌ انداختن‌، یا تهدید کردن‌ و فرار کردن‌ از خانه‌ باشد می‌تواند نشان‌ دهنده‌ یکی‌ از اختلالات رفتاری‌ دوران‌ دانش آموزی‌ به‌ نام اختلال سلوک‌ باشد. ویژگی‌های‌ اصلی‌ اختلال‌سلوک‌ شامل‌ رفتارهای‌ ضد اجتماعی‌، پرخاشگرانه‌ و خودسرانه‌ است‌. چنین دانش آموزانی‌ اغلب‌ به‌ نظر دبیرانشان بی علاقه‌ به‌ مدرسه‌، فاقد اشتیاق‌ به ادامه‌ تحصیل‌ و بی توجه‌ به‌ کار هستند. آنها اغلب‌ مردود می‌شوند و در مقایسه با همسالان‌ خود زودتر ترک‌ تحصیل می‌کنند. همه دانش آموزان گاه و بی گاه درباره مدرسه غُر می زنند اما طبق آماری که کارشناسان کلینیک اختلالات عصبی دانشگاه نوادا[1] در آمریکا اعلام کرده­اند ۵ تا ۱۰ درصد دانش آموزان آنقدر از مدرسه بدشان می آید که نمی خواهند به مدرسه بروند.

به گفته روانشناسان متخصص اگر متوجه شدید فرزندتان وقتی حرف مدرسه می­شود افسرده یا مضطرب می­شود، خودش را به مریضی می­زند تا مدرسه نرود و در خانه بماند، در مدرسه مدام از اتاق بهداشت یا دفتر سر در می آورد یا عمدا از صحبت کردن درباره بخش بزرگی از اتفاقات مدرسه سر باز می­زند باید مراقب باشید.

خوشبختانه معمولاً می توان این مشکل را حل کرد و گاهی اوقات راه حل بسیار هم ساده است. مثلاً ممکن است دبیر فقط به شاگردانی که جلوی کلاس می نشینند توجه داشته باشد و از آنها سؤال کند. به این ترتیب دانش آموزانی که ته کلاس می نشینند احساس می کنند مورد بی توجهی و بی مهری قرار گرفته اند و ممکن است علاقه خود را به درس از دست بدهد. در چنین موردی فقط با عوض کردن جای دانش آموز و آوردن او به ردیف های جلوی کلاس مشکل حل می شود و او دوباره به درس و مدرسه علاقمند می شود اما گاهی اوقات مشکل اساسی تر و پیچیده تر از این هاست و حل آن هم به تلاش و صرف وقت بیشتری نیاز دارد. در زیر به تعدادی از مهمترین علل تنفر دانش آموزان از مدرسه اشاره شده است.

بیان مسئله

امروزه در همه جوامع مدرسه در حکم مهمترین نهاد تعلیم و تربیت جایگاه ویژه ای دارد و در کنار خانواده وظیفه تعلیم و تربیت دانش آموزان را به دوش می کشد و انسان امروز به شدت به تربیت رسمی و مدرسه نیاز دارد. زیرا مدرسه محل تجربه و راهنمای زندگی انسان است و بخش مهمی از زندگی دانش آموران مدرسه است زندگی و تربیت برای انسان دو مفهوم لازم و ملزومند. انسان تا وقتی زنده است به تربیت نیاز دارد و او را تربیت می کنند تا بتواند زندگی کند. تحصیل علم و کسب دانش، چگونه زیستن و تجربه اندوختن از اهداف والای آموزش و پرورش می باشد. اما مدارس امروز به دلیل مختلف خواسته ها و نیازهای اغلب نوجوانان را برآورده نمی کنند و نمی توانند در آنان ایجاد انگیزه نمایند.به عبارتی دیگر تک بعدی شده اند و فقط به جنبه های آموزشی به طور مطلق اهمیت می دهند و نیازهای عاطفی و احساسی و روحی و روانی آنان را در مراتب پایین تر قرار می دهند. برای ایجاد فرآیند یادگیری در محیط های آموزشی، ابتدا باید بستری مناسب فراهم باشد یعنی اینکه دانش آموز ابتدا به مدرسه و مسئولین علاقمند باشد و با روحیه ای شاد و با نشاط وارد این محیط بشود و در فضای آموزشی موجود احساس آرامش و امنیت و شادابی داشته باشد. یادگیری در محیطی توام با تهدید و ترس و ارعاب به سهولت انجام نمی گیرد. در چنین محیط هایی به جای برقرار فرآیند یادگیری متفکرانه هیجانات منفی و واکنش های نامطلوب شکل می گیرد. شادی و نشاط یکی از نیازهای روحی و روانی انسان است که در بسیاری از جنبه های حیاتی نقش موثری ایفا می کند و از نگاه صاحب نظران پیش نیاز اساسی و بستر لازم برای یک نظام تعلیم و تربیت پویا است. به عبارت دیگر نشاط به زندگی انسان معنا و مفهوم خاص می بخشد و حتی عواطف منفی ای مانند: ناکامی، ترس، نگرانی و ناامیدی را کاهش می دهد. یکی از عوامل موثر و مهم برای ایجاد نشاط و شاد بودن لبخند است چهره­های متبسم و خوش رویی افراد عامل موثری است که به فضای آموزشی نشاط بیشتری می­بخشد و با آفرینش لبخند می توان به محیط شادابی داد. شاید برای معدودی از دانش آموزان «مدرسه» تنها مکانی است که در آن جا غم ها و مشکلاتشان را فراموش می کنند و تصور می نمایند که ساعاتی که در مدرسه سپری می کنند از غصه هایشان کاسته می شود و این تغییر روحیه عامل موثری در شادابی آنان می­باشد. همکاران محترم فرهنگی لطفاً به این احساس زیبا و خوشایند آنها توجه لازم را داشته باشیم و آنان را درک نماییم. استفاده از دو عنصر محبت و عاطفه، لبخند و شادی بزرگ ترین سرمایه موجود در مدارس می­تواند تاثیرات بسزایی داشته باشد و هم چنین اگر روابط حاکم بر دانش آموز لذت بخش و صمیمی توام با محبت و احترام باشد و برنامه های آموزشی متعالی باشند این محیط برای آنان بسیار دوست داشتنی و لذت بخش می باشد. پس می توان چنین گفت: که یکی از مهم ترین کارکردهای نظام آموزشی تربیت انسان هایی است که بتوانند با حضوری فعال پویا و با نشاط در نظام اجتماعی موثر و شاداب زندگی کنند و در عبور از فراز و فرودهای زندگی و یافتن راه درست از خطا موفق باشند. به امید این که این مهم در آینده­ای نه چندان دور تحقق یابد.[2]

توصیف وضعیت موجود

اینجانب ........ شهرستان ........ هستم. بنده دارای مدرک ........ هستم و در سال تحصیلی اخیر با ....... دانش­آموز در ....... رشته مختلف در ارتباط هستم. در ......... ما در اوایل سال دانش آموزان به علت های مختلف از حضور در کلاس و مدرسه خود داری می نمودند و غیبت های غیر موجه یا خلاف واقع داشتند. از آنجا که موضوع حضور به موقع دانش آموزان در کلاس درس و مدرسه اهمیت زیادی دارد بنده تصمیم گرفتم از طریق راهکار های مختلف جذاب سازی محیط آموزشگاه از غیبت کردن غیر موجه دانش آموزان جلوگیری نمایم. بنابراین در پی این برآمدم که چگونه می توانم محیط هنرستان را بانشاط سازم که از غیبت­های دانش آموزان کاسته شود.

[1] University of Nevada, Reno

[2] سایت راه علم