تعداد صفحات: 30 صفحه

قیمت: 3000 تومان

مدل: Word & PDF (فایل بصورت ورد قابل ویرایش)

مختصری از متن اقدام پژوهی:

چکیده

متاسفانه کتب تاریخ ما بدون توجه به نیاز روز دانش­آموزان و مسائل موجود در جامعه­ی ایرانی تالیف شده و صرفا به شیوه­ی نقل حوادث تاریخی پرداخته و دانش­آموزان هم به حفظ آن­ها می­پردازند بدون این که تحلیلی و تفسیری انجام گیرد و به رفع مشکلات فعلی ما بپردازد. برای حل این مشکل تصمیم گرفتم دانش آموزانم را با تحلیل و تفسیر آثار تاریخی که چقدر در خود باوری و هویت ما اهمیت دارند آشنا سازم.

آثار مورد مطالعه­ی ما منشور حقوق بشر کوروش بوده و دانش­آموزان از آن و مسئله­ی حقوق بشر اطلاعاتی نداشتند. برای اجرای تدریسم چند فعالیت به دانش­آموزانم داده بودم تا در زمان تدریس اکثر کارها با مشارکت فردی و گروهی آنان اجرا شود پس از تهیه­ی موارد خواسته شده در جلسه­ی بعدی با استفاده از روش­های گوناگون تدریس (ایفای نقش و اجرای نمایش­نامه و پژوهش آموزی و پرسش و پاسخ و سخنرانی) پیرامون تاسیس حکومت هخامنشی و زندگی کوروش و تحلیل منشور حقوق بشر کوروش و واژه­ی ذوالقرنین در آیات قرآنی به تدریس پرداختیم. بدین ترتیب دانش­آموزان با یکی از هویت­های ملی-اسلامی که کوروش مرد خردمند و عدالت گستر تاریخ جهان می­باشد آشنا نموده و همچنین دانش­آموزان چگونگی تحلیل متون تاریخی و آثار آن را درک نموده بودند و به این نکته پی بردند که "تاریخ معلم انسان­هاست." (امام خمینی (ره)).

مروري گذرا به سرگذشت تاريخي تمدنهاي بزرگ بشري اين حقيقت را آشكار مي نمايد كه سرآغاز انحطاط و سقوط و انقراض اين تمدن ها، از خود بيگانگي و وادادگي در برابر مهاجمين بوده است! حال اگر از همين منظر، به محتواي كتب درسي تاریخ بنگريم، نگاه ما بسيار متفاوت با آنچه كه هم اكنون در اين حوزه دنبال مي شود، خواهد بود و بهتر متوجه خواهيم شد كه در كدام جهت گام برمي داريم.یکی از هویت های مهم ملی- اسلامی - تاریخی تاریخ ما کوروش موسس حکومت هخامنشی می باشد. کوروش که در قرآن کریم تحت عنوان ذوالقرنین ذکر شده (علامه طباطبایی) برای ایجاد صلح و آزادی اندیشه و دین، منشور حقوق بشر را نوشته است در حالی که امروزه بحث حقوق بشر و شکنجه انسان ها و حمله به کشورهای ممالک اسلامی از مشکلات عمده ی جوامع متمدن بشری می باشد. برای مقابله با این تهاجمات احیای هویت های ملی- اسلامی ضروری است.

کلید واژگان:

هویت ملی، اسلامی - منشور کوروش - آیات قرآنی

فهرست

مقدمه. 1

توصیف وضع موجود (بیان مسئله)3

جمع آوري اطلاعات (شواهد 1)6

تجزیه و تحلیل اطلاعات... 6

خلاصه یافته های اولیه. 7

شرح واژه هاي كليدي تحقیق.. 8

معیارهای ارزشیابی.. 15

راه های پیشنهادی.. 15

چگونگی اجرای راه جدید. 16

جمع آوري اطلاعات (شواهد 2)17

تجدید نظر در روش های انجام گرفته و اعتبار بخشی آن.. 17

ارزيابي نتایج.. 19

نتیجه گیری.. 20

پيشنهادات... 22

منابع و ماخذ. 23

 

مقدمه

احساس تعلق به گذشته و پيوند با هویت هایی كه آدمي را به اصل و ريشه هاي تاريخي اش مرتبط ساخته و متصل مي نمايد، حس زيبا و بسيار خوشايندي است كه به انسان آرامش خاطر و اعتماد به نفس شاياني مي بخشد. اين كه انسان بداند مهد و گاهواره نخستين او كدام است و ريشه هاي او در كدامين نقطه از اين كره خاكي در زمين فرو رفته است، قهرمانان و الگوهاي تاريخي و ميهني اش در قلب تاریخ و عصر اساطیری چه كساني بوده اند، الگوها و اسطوره هاي حماسي، تاريخي و فرهنگي ، به افراد يك ملت هويتي مشترك و يكسان مي بخشد به طوري كه برآيند و حاصل اين هويت، وحدت و يكپارچگي ملي در برابر بيگانگان است و به همين دليل نبايد اين قهرمانان و اسطوره ها و باورهاي ريشه دار را از مردم گرفت. چرا كه نابودي آنها، نابودي كليت و يكپارچگي ملتي را به دنبال خواهد داشت.

مروري گذرا به سرگذشت تاريخي تمدنهاي بزرگ بشري اين حقيقت را آشكار مي نمايد كه سرآغاز انحطاط و سقوط و انقراض اين تمدن ها، از خود بيگانگي و وادادگي در برابر مهاجمين بوده است! حال اگر از همين منظر، به محتواي كتب درسي مدارس بنگريم، نگاه ما بسيار متفاوت با آنچه كه هم اكنون در اين حوزه دنبال مي شود، خواهد بود و بهتر متوجه خواهيم شد كه در كدام جهت گام برمي داريم. وقتي كتاب تاريخ مدارس مان را ورقي مي زنيم با كمال تعجب مي بينيم كه از آن همه قهرمانان و اسطوره هاي ملي و تاريخي ايران زمين تنها چند تن برايمان باقي مانده اند و تازه وقتي كه دقيق تر مي شويم مي بينيم كه همين شخصيتها نيز در اين كتابها به درستي و دقت به نسل جوان معرفي نشده اند. از انسانهاي مبارز و برجسته تنها شبحي بر جاي مانده است كه هيچ شباهتي با اصل ندارد.

نگاهي به تاريخ باستان ايران زمين مي افكنيم گويي كه در بين شجاعان و حماسه آفرينان اين قوم، راد مرداني همچون رستم و كاوه آهنگر و فريدون و آرش كمانگير و کوروش... را نمي توان يافت تا بتوان آنان را به عنوان الگو و سرمشقي براي كودكان و نوجوانان اين مرزو بوم معرفي نمود و يا مثلاً انگار نه انگار كه در اين كشور پادشاهي بلند آوازه مانند كوروش پا به عرصه وجود نهاده كه در سايه حكمراني مبتني بر تساهل و همزيستي مسالمت آميز و آزادی اندیشه و بیان و مذهب وي نيمي از كره زمين ساليان مديد در كنار هم در صلح و دوستي و آرامش زيسته اند و منشور جاوداني حقوق بشر او الگو و سرمشق جهان متمدن در همزيستي و احترام به حقوق انسانها بوده است نتيجه اين نوع نگاه، اين مي شود كه سخاوتمندانه تمام سرمايه ها و شخصيتهاي تاريخي خويش را برباد مي دهيم تا به جاي ما و فرزندانمان، بيگانگان از اين افتخار و مباهات بهره برده و آنها را به خويشتن منتسب نمايند. بديهي است روزي فرزندان ما از ما خواهند پرسيد كه آيا براستي اين تاريخ چند هزار ساله تمدن نياكانمان تا اين حد مختصر و بي مقدار بوده است؟! و اصولاً آيا چنين تاريخ مختصر و بي ارزشي، قادر خواهد بود تا آن هويت ملي مستحكم و زوال ناپذير را در روح و جان فرزندانمان، ايجاد نمايد؟ ما بايد بدانيم كه نسل جوان علاوه بر شخصيتهاي ديني و مذهبي خود كه الگوهايي فراتر از مرزهاي ملي و ميهني مي باشند ـ و تنها به ما ايرانيان تعلق ندارند ـ به الگوهايي ملي و ايراني - اسلامی نيز نيازمندند تا بتوانند مليت و گذشته بومي خويش را به درستي بشناسند و بر آن تكيه كنند. هر چند كه در معرفي صحيح همان شخصيتها و الگوهاي مذهبي نيز عاجز و ناتوان بوده ايم و اكنون فرزندان ما در وضعيتي به سر مي برند كه احساس پوچي و بي هويتي مي كنند و ما نه تنها نتوانسته ايم هويتي اسلامي را در آنان ايجاد نماييم؛ بلكه گذشته بومي را نيز از آنان گرفته ايم. حال چگونه و بر اساس چه منطقي انتظار داريم كه اين جوانان در برابر تهاجمات فرهنگي و نظامي بيگانگان بايستند و در راه صيانت ازكيان و هستي كشورشان تعصب و پايمردي از خود نشان بدهند.

بررسی هویت های ملی - اسلامی و تدریس اين مسائل در کلاس درس مطالعات اجتماعي که از جمله بحث پیچیده ی حقوق بشر و قوانین مدنی که در جامعه كنوني از هر سو در معرض تيرهاي سهمگين تهاجم فرهنگي و مسخ فرهنگی مي باشد و نظام آموزش وپرورش ما از آن رنج می برد و تاکنون کتبی که در این زمینه تدوین شود یا تغییر محتوای کتب براساس توجه به هویت های تاریخی انجام گیرد، اقدام خاصی صورت نگرفته است.

توصیف وضع موجود (بیان مسئله)

اينجانب ............... مدت ....... سال است كه در امر تدريس در رشته مطالعات اجتماعي مشغول به خدمت هستم و در حال حاضر در دبيرستان ........... متوسطه اول در شهرستان ............ كه دارای سطح علمی بالايي می باشند، مشغول به تدریس هستم.

از جمله دروس علوم اجتماعی دوره­ی متوسطه اول درس مطالعات اجتماعي می­باشد که با تنگناها و چراهای متعددی مواجه می­باشد که برخی از آنها عبارتند از: یکنواختی شدن تدریس توجه بیش از حد دبیران به نکات مهم کتاب، یادگیری طوطی­وار درس از سوی دانش­آموزان، عدم توجه به فنون داستان­پردازی در محتوای کتاب، وادار نمودن دانش­آموزان به حفظ سوالات و مفاهیم طرح شده­ی دبیر، بی­توجهی به تصاویر و نقشه­های تاریخی، درک کم دانش­آموزان از اهمیت درس در زندگی­شان، عدم درک زمان و مکان در درس و سوالاتی (که سال­ها ذهنم را به خود مشغول می­دارد) از قبیل: چرا ما ایرانیان در شناساندن تمدن و فرهنگ ملی- اسلامی خود به جهانیان و به ویژه دانش­آموزان­مان ضعیف عمل می­کنیم؟ دیگر این که چرا از آثار تاریخی ارزشمند در جریان تدریس، جهت احیای هویت­های ملی – اسلامی کمتر بکارگیری می­شود؟ چرا روش های نوین تدریس در درس مطالعات اجتماعي کمتر استفاده می شود؟ چرا دانش آموزان از زنگ مطالعات اجتماعي لذت نمی برند؟ چرا تحلیل تاریخی در کتب ما وجود ندارد؟ چرا مولفان کتب ازروش نقلی تاریخ نویسی در کتب مطالعات اجتماعي استفاده می کنند؟ چرا از تاثیر وقایع تاریخی و آثار تاریخی بر ذهن و ساختار شخصیتی دانش آموزان کمتر سخن می گویند؟ چرا معلمان تاریخ بحث هویت ملی- تاریخی و اهمیت آن را در کلاس ها مطرح نمی کنند؟ چرا دانش آموزان ما دهها کتب دینی – قرآنی - پرورشی را در طول دوران تحصیلشان می گذرانند باز جامعه ما دچار ناهنجاری های اخلاقی و بد حجابی و سایر مشکلات مواجه است؟

با توجه به تنگناها و سوالات مطرح شده فوق تصمیم گرفتم در تدریس درس مطالعات اجتماعي به ویژه مباحثی که احیاگر هویت تمدن ایرانی-اسلامی باشد را با ارائه تحقیق گروهی– فردی و فعالیت­های عملی به دانش آموزان و تحلیل و تفسیر آثار برجسته ی تاریخی، توجه و علاقمندی به هویت ملی و خودباوری را در بین دانش آموزانم تقویت نمایم.

از آنجا که يكي از درس هاي مطالعات اجتماعي سال اول راجع به تاریخ ایران باستان (تمدن های اولیه -مادها - هخامنشیان - سلوکیان - اشکانیان - ساسانیان) می باشد. تحلیل و تفسیر آن چندان مورد توجه قرار نگرفته به نوعی مورد بی مهری و مظلوم واقع شده ضروری به نظر می رسد در تغییر محتوای کتاب و شیوه های تدریس دبیران تحولی بنیانی و نوینی در نظام آموزش و پرورش ما به وجود آید.

مسئله مهم دیگر این که دانش آموزان ما نسبت به هویت ملی - اسلامی ما بریده و بیگانه اند و مشکلات متعدد اجتماعی و ارتباطی جامعه فعلی ایران امروز حقیقت گویای این مشکل می باشد. کهنگی متون درسی و تدریس سنتی درس و طرح سوالات در سطح دانش و درک و فهم منجر به آن شده که دانش آموزان محصور در واژگان و مفاهیم کتاب باشند و چون برای گذراندن درس و کسب نمرات بالا از اهداف اصلی شان می باشد در مدت زمان بسیار کوتاه مطالب آموخته شده را فراموش می کنند بدون این که تحولی در احیاء هویت ملی – اسلامی شان به وجود آید.

نهایت این كه پس از تصميم گرفتن براي انجام اين كار عملي از دانش آموزانم پیرامون حقوق بشر و سیر تاریخی آن و حکومت هخامنشی سوالاتی نموده بودم.

خلاصه آنچه گفته شد به این شرح می باشد:

1) تقریبا اکثر دانش آموزان از سیر تاریخی آن که اولین منشور حقوق بشر (کوروش) از سرزمین ایران می باشد، اطلاعی نداشتند.

2) برخی دانش آموزان راجع به نقض حقوق بشر در چین که از خبرها شنیده بودند اطلاعات ناقصی ارائه داده بودند.

3) تقریبا اکثر دانش آموزان از هویت ملی- تاریخی اطلاعاتی نداشتند.

4) اکثر دانش آموزان پیرامون حکومت هخامنشی و کوروش مطالبی بیان می نمودند.

5) دانش آموزان داستان بردیا را به خوبی بیان کرده بودند.

6) دانش آموزان در سطح حیطه ی دانش و درک و فهم به ارائه اطلاعات می پرداختند.

7) تحلیل محتوا از متون درس و آثار تاریخی از سوی دانش آموزان چندان مطلوب نبود.

مطالب گفته شده دانش آموزان را با هم بررسی نمودیم و دانش آموزان پی به این نکته بردند که تاریخ درسی تحلیلی توام با پژوهش می باشد و ضعف هایی در مطالعه درس مطالعات اجتماعي دارند.

لذا با دانش آموزان کلاسم مشورت نمودم و با تبادل و نظری که بچه ها با هم داشتند در شش موضوع زیر با توجه به امکانات شان و تقسیم کار گروهی تصمیم گرفتند اطلاعاتی جمع آوری نمایند که عبارت از:

1) درباره ی زندگی کوروش نمایشی اجرا کنند.

2) راجع به حقوق بشر تحقیق کنند.

3) تصویر و ترجمه منشور حقوق بشر کوروش را تحلیل و در ایستگاه آموزش تاریخ کلاس نصب نمایند

4) پیرامون آزادی عقیده و نظام برده داری در دنیای قدیم و امروزه تحقیق نمایند.

5) ذوالقرنین در قرآن کریم را معرفی کنند.

6) درباره ی هر یک از واژگان زیر با مراجعه به اینترنت و فرهنگ ها مطالبی جمع آوری کنند: هویت - هویت ملی کوروش و منشور حقوق بشر - تاریخ – ذوالقرنین.[1]

پس از ارائه سوالات به دانش آموزان یک هفته فرصت دادم پیرامون موضوعات مطرح شده فعالیت گروهی –فردی نمایند و هفته بعد گزارش تحقیقشان را در کلاس ارائه نمایند. دانش آموزان با شوق و علاقه خاصی کلاس درس را ترک نموده بودند زیرا زنگ تفریح بود و شور و نشاط تاریخی این زنگ.

جمع آوري اطلاعات (شواهد 1)

براي بررسي بهتر مسئله لازم دانستم با چند نفر در زمينه كارم مشورت هايي داشته باشم، سعي نمودم نظرات حداكثر افراد را در كارم دخالت دهم، لذا با اساتید علوم اجتماعی- تاریخ و مدير و معاونين مدرسه به ویژه دبیران بحث و گفت و گو نمودم و چگونگي كارم را توضيح دادم و از آنها راهنمايي خواستم، ارشادات آنها گرچه در تسهيل كارم نقشی داشت اما از آنجا که دبیران و مدیران اطلاعات کاملی در این زمینه نداشتند به سراغ منابع ارزشمند محققان تاریخ و اصول و فنون روش تدریس رفتم و با مطالعه­ی کتبشان اصول و مبانی نظری تدریسم را یاداشت نموده و سپس با مشارکت دانش آموزان، اطلاعات ارزشمندی کسب کرده بودیم.

تجزیه و تحلیل اطلاعات

پس از مطالعه اسناد و مدارک و بحث­هایی که انجام گرفت، اطلاعات حاصل از این فرایند مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مشکلات و محدودیت­های درس تاریخ مشخص و راه­های متعدد و مناسب روش درست تدریس درس تاریخ یادداشت شد که محور اصلی آن تفسیر و تحلیل حوادث تاریخی و آثار ارزشمندی می­باشد که براساس کتب و مقالات معتبر تاریخی و فنون تدریس جمع آوری شده بود. خلاصه ی یافته های حاصل از این تجزیه و تحلیل به شرح زیر مدون و اسناد و اطلاعات تفصیلی در پوشه ی درس تاریخ بایگانی شد.

 

خلاصه یافته های اولیه

1. برخی از علل اطلاع نداشتن دانش آموزان از اهمیت هویت های ملی – اسلامی به این شرح می باشد:
2. ناشناخته ماندن آثار و بناهای تاریخی برای آنان.
3. شنایی کم دبیران با شیوه های نوین تدریس در درس مطالعات اجتماعي
4. انگیزه کم دبیران در اجرای کارهای گروهی
5. عدم برگزاری کلاس های ضمن خدمت پیرامون هویت های ملی- اسلامی و مفاخر ملی.
6. اهمیت کم به الگوهای تاریخی- اساطیری از سوی مسئولین در سطح کلان.
7. عدم تالیف کتابی مستقل پیرامون خودآگاهی تاریخی و هویت های ملی- اسلامی.
8. مهارت کم دانش آموزان در تحلیل و تفسیر وقایع تاریخی.
9. بی توجهی به فنون داستان پردازی از سوی مولفان کتب درسی.
10. توجه مطلق به ارزشیابی پایان ترم از سوی دبیران و دانش آموزان.
11. بی توجهی به علایق و انگیزه ها و ویژگی ها روحی و جسمانی و توانایی های فکری دانش آموزان در هنگام تدریس مطالعات اجتماعي
12. مطالعه سطحی و در حیطه ی دانش و درک و فهم دانش آموزان در درس مطالعات اجتماعي

شرح واژه هاي كليدي تحقیق

در اين پژوهش واژه هاي هویت - هویت ملی تاریخی - منشور حقوق بشر کوروش - قرآن (ذوالقرنین)-دانش آموزان- مطالعات اجتماعي به عنوان واژه هاي كليدي محسوب مي شوند که به شرح زیر می باشند:

تعريف هويت[2]:

در ارتباط با هويت تعاريف مختلفي ارايه گرديده است: اريکسون[3] کارکرد هويت را ايجاد هماهنگي ميان تصور فرد از خودش به عنوان يک فرد بي نظير و داراي ثبات و تصور ديگران مي داند. از نظر اريکسون، هويت پاسخ به اين سوال است که من کيستم؟ از ديدگاه او نوجوانان و بزرگسالاني که احساس هويت در آنها قوي است، خود را افرادي متمايز و مستقل از ديگران مي دانند. در کتاب روان شناسي اجتماعي بارون و برن هويت به اين صورت معرفي مي شود: از سالهاي نخست زندگيمان در خصوص اين موضوع که کي هستيم يادگيري­هايمان شروع به شکل گرفتن مي کنند. با گذشت زمان به اين نتيجه مي رسيم که چه کسي هستيم. طبقه ي اجتماعي و نژادي، گرايش سياسي و مذهبي و خود را تعريف کنيم. اين تعريف هويت اجتماعي ماست که بر نحوه­ي روابط ما با ديگران اثر مي گذارد و با تغيير زمينه ي اجتماعي دچار دگرگوني مي شود. از نظر کلاپ هويت شامل تمام چيزهايي مي شود که در طول زمان و به صورت معتبري درباره­ي فرد سخن مي گويند مثل نام او، شخصيت او، موقعيت او، زندگي گذشته اش و... او به اهميت متن و شرايط اجتماعي در اين خصوص اشاره کرده و مي گويد: اگر متن و شرايط اجتماعي فاقد ثبات و غير قابل اعتماد باشد، افراد نمي توانند در طول زمان به صورت با ثباتي از خود سخن گويند. در مطالعه ي شخصيت انسان، هويت يک جنبه ي اساسي و دروني است که به کمک آن يک فرد با گذشته اش مرتبط شده و احساس تداوم و يکپارچگي در زندگي مي کند.[4]

 

تعریف هويت ملي - مذهبی

مهمترين نوع از انواع هويت، هويت ملي - مذهبی است، زيرا نقشي تعيين­کننده در حوزه­ي فرهنگ، اجتماع، دین، سياست و حتي اقتصاد دارد، به عبارت ديگر، هويت ملي - مذهبی فراگيرترين و در عين حال مشروع­ترين سطح هويت در تمامي نظام­هاي اجتماعي مي­باشد. هويت ملي - مذهبی فرايند پاسخ­گويي آگاهانه يک ملت به پرسش­هاي پيرامون خود، گذشته، کيفيت، زمان، تعلق، خاستگاه اصلي و دايمي، حوزه­ي تمدني، جايگاه سياسي، اقتصادي، فرهنگي و ارزش هاي ملهم از هويت تاريخي خود است. برخي از محققان بر اين اعتقادند که هويت ملي - مذهبی را مي توان مترادف خلق وخوي طبيعت ثانوي و ويژگي و يا منش ملي و کیش دانست.

بعد تاريخي هويت ملی

بر اساس گفته­ي يکي از روان شناسان بزرگ که "تاريخ شخصيت، شخصيت است" مي توان گفت که تحولات و فرايندهاي دراز مدت تاريخي در شکل دادن به احساس عميق دلبستگي و تعلق به يک کشور موثر است. خاطرات، رخدادها، حوادث، شخصيت­ها و فراز و نشيب­هاي تاريخي در شکل دادن به انگاره­هاي جمعي بسيار موثر هستند. بعد تاريخي هويت ملي عبارت است از آگاهي مشترک افراد يک جامعه از گذشته تاريخي و احساس دلبستگي به آن و احساس هويت تاريخي و هم تاريخ پنداري پيوند دهنده­ي نسل­هاي مختلف به يکديگر است که مانع جدا شدن يک نسل از تاريخش مي شود. زيرا هر جامعه­اي با هويت تاريخي خود تعريف و ترميم مي­شود. هويت تاريخي را مي­توان آگاهي و دانش نسبت به پيشينه­ي تاريخي و احساس تعلق خاطر و دلبستگي بدان دانست.[5]

دانش آموزان

منظور دانش آموزان سال اول دبيرستان ريحانه متوسطه اول می باشد که با همکاری و فعالیت آنان كه 28 نفر بودند توانستم بحث هویت ملی - اسلامی را برای آنان تبیین نمایم.

قرآن کریم

در این تحقیق آیاتی می باشند که پیرامون کوروش یا ذوالقرنین در قرآن اشاره شده است.

خصائص ذوالقرنين در قرآن:

(یسئلونک عن ذی القرنین) (قلنا یا ذا القرنین) (قالوا یا ذی القرنین)

خصايصي كه در قرآن راجع به ذوالقرنين ذكر شده چنين تلخيص مي‌شود:

1- كسي كه يهود يا قريش به‌ تحريك يهود دربارة او از پيغمبر سؤال كرده‌اند، در عرف و اصطلاح ايشان (ذوالقرنين) لقب داشته و اين لقب را قرآن وضع نكرده است بلكه سائلين، آن شخص را در سؤال خود به اين نام ياد كرده‌اند و به‌ همين جهت قرآن مي‌گويد. «ويسسئلونك عن ذي‌القرنين» يعني ايشان راحع به ذوالقرنين از تو مي‌پرسند.

2- خدا سلطنت و اسباب پيروزي به او عطا فرموده.

3- ذوالقرنين سه جنگ و لشكركشي بزرگ داشته است.

اول ـ لشكركشي غربي: در اين حمله ذوالقرنين از كشور خود به سمت غرب رهسپار شده و همچنان راه پوئيده تا به سرزميني رسيده كه نسبت به او و كشورش مرز غربي محسوب مي‌شده و چنين يافته است كه گويي خورشيد در چشمه‌اي گل‌آلود فرو مي‌نشيند.

دوم ـ حملة شرقي: در اين حمله ذوالقرنين همچنان پيش مي‌راند تا به سرزميني رسيده است كه اثري از آبادي در آن نبوده و قبايل بيابان‌گرد در آنجا مي‌زيسته‌اند.

حملة سوم ـ در اين حمله ذوالقرنين به تنگة كوهستاني رسيده كه مردم نواحي آن وحشي و از تمدن و فرهنگ بي‌بهره بوده‌اند و در پشت كوهستاني كه مسكن ايشان بوده قوم خون‌خوار و ستم‌كاري مي‌زيسته‌اند كه در اصطلاح ايشان «يأجوج و مأجوج» ماميده مي شده‌اند و پيوسته بر ايشان حمله مي‌برده‌ و آزارشان مي‌داده‌اند.

4- آن پادشاه در تنگة كوهستاني براي جلوگيري از غارت و آزار قوم يأجوج و مأجوج، سدي بنا كرده.

5- اين سد تنها از آجر و سنگ نبوده بلكه آهن نيز در آن به كار رفته است.

6- آن پادشاه بخدا و آخرت ايمان داشته.

7- او پادشاهي عادل و نسبت به رعيت مهربان بوده و در بارة مغلوبين قتل و قساوت روا نمي‌داشته و بي‌گناهان را ايمن ساخته و نيكوكاران را وعدة خير داده و دل‌هايشان‌را به عدل و احسان بدست آورده.

8- ذوالقرنين نسبت به مال و مكنت حريص نبوده و با وجودي كه قوم مظلوم و مورد تجاوز قوم خون‌ريز و بي رحم يأجوج و مأجوج حاضر بودند براي احداث سدي مستحكم ميان آنها و آن قوم ستم‌كار هزينة آن را تقبل كنند، او نپذيرفته و گفته است: آن‌چه خدا به من عطا كرده است، مرا از اموال شما بي‌نياز مي‌كند ولي شما با زور بازوي افراد مرا در امر ساختن اين سد آهنين ياري كنيد.[6]

منشور حقوق بشر کوروش

در حدود سال ۱۲۸۵ خورشیدی (۱۸۷۹-۱۸۸۲) به هنگام کاوش­های باستان‌شناسی در بابل در میان‌رودان، هورمزد رسام، باستان‌شناس بریتانیایی آسوری‌تبار، استوانهٔ سفالین موسوم به کوروش کبیر را یافت که شامل نوشته‌هایی به خط میخی بود. جنس این استوانه از گل رس است، ۲۳ سانتی‌متر طول و ۱۱ سانتی‌متر عرض دارد و دور تا دور آن در حدود ۴۰ خط به زبان اکدی و به خط میخی بابلی نوشته شده‌است. بررسی‌ها نشان داد که نوشته‌های استوانه در سال ۵۳۹ پیش از میلاد مسیح به دستور کوروش بزرگ پس از شکست نبونید (بخت‌النصر) و گشوده شدن شهر بابل، نویسانده شده‌، به عنوان سنگ بنای یادبودی در پایه‌های شهر بابل قرار داده شده‌است. در حال حاضر این لوح سفالین استوانه‌ای در بخش «ایران باستان» در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود.

این سند به عنوان نخستین منشور حقوق بشر شناخته می‌شود و در سال ۱۹۷۱ میلادی، سازمان ملل آن را به شش زبان رسمی سازمان منتشر کرد بدلی از این منشور در مقر سازمان ملل متحد در شهر نیویورک نگهداری می‌شود.[7]

 

[1] سایت راه علم

[2]identity

[3] Ericsson

[4]هاتف نیا، فاطمه، بررسي هويت ملي و ديني و ابعاد آن

[5] همان

[6]طباطبایی، علامه، تفسیر المیزان

[7] عبادی، رضا، وبلاگ آموزش جغرافیای راهنمایی نکا

 

«www.raheelm.ir »