تعداد صفحات: 29 صفحه

قیمت: 2500 تومان

مدل: Word & PDF (فایل بصورت ورد قابل ویرایش)

مختصری از متن اقدام پژوهی:

فهرست

مقدمه. 1

بیان وضعیت موجود. 2

تعریف مفاهیم و اصطلاحات... 2

یافته های علمی.. 4

پیشینه ی تحقیق.. 10

گرد آوری شواهد1. 11

تحلیل یافته های علمی و بیان راه حل.. 14

انتخاب راه حل موقی و اجرای نظارت بر آن.. 21

گردآوری اطلاعات (شواهد2)22

ارزشیابی و نتیجه گیری و گزارش نهایی.. 23

منابع و مأخذ. 24

 

مقدمه

هر رفتار انسان، از جمله محصل، هدف دارد یا هدف گردان است. دانش آموزان، عملی را بی هدف انجام نمی دهند بلکه می خواهند با آن عمل خود نیاز یا نیازهایی را ارضا کنند. بنابراین، باید هدف ها و نیازهای ایشان را شناخت و جدی گرفت. مثلاً اگر رفتار نامطلوبی از دانش آموزی سر بزند نباید تنها جلب توجه را علت آن رفتار بدانیم.کاربرد اصول و تدابیری می تواند به ما کمک کند که از رخ دادن مشکلات رفتاری جلوگیری کنیم یا آن ها را به حداقل برسانیم. از جمله:

از روز اول آغاز کلاس، مدیریت کامل را اعمال کنیم. باید روز اول به گروه تازه دانش آموزان خود بگوییم که مقررات ما در اداره کلاس کدام اند و از ایشان چه انتظارهایی داریم.

محیط کلاس را از هر لحاظ حتی فضا و تجهیزات، سالم گردانیم. باید مطمئن باشیم که دانش آموزان ما در کلاس راحت اند.و در مدرسه احساس آرامش می کنند.

فعالیت های یادگیری را طوری طراحی کنیم که برای همۀ دانش آموزان، معنادار باشند؛ و با رغبت ها و توانایی های ایشان سازگار باشند. برای این منظور ناگزیریم اصول رشد و تکامل، خصایص رشدی هر سن، محتوای درسی خاص هر کلاس و هر مقطع، و رغبت های ویژه دانش آموزان خود را دقیقاً بدانیم.

برای همۀ دانش آموزان فرصت­هایی فراهم آوریم که موفقیت را تجربه کنند. به تجربه دیده­ایم که برخی از دانش­آموزان به زودی نشان می­دهند که پیشرفت درسی دارند در صورتی که برخی دیگر دیرتر خود را آشکار می­کنند. با بعضی از دانش­آموزان در دروس علمی و برخی در دروس اجتماعی پیشرفت نشان می­دهند. در هر صورت، معلم باید تدابیر و راهبردهایی به کار ببرد که همۀ دانش آموزان، به شکلی، موفقیت را تجربه کنند.

 

بیان وضعیت موجود:

اینجانب .... آموزگار پايه اول دبستان.... سال سابقه خدمت در آموزش و پرورش دارم و هم اكنون در آموزشگاه عدالت كوهاني مشغول به تدريس هستم. كلاسي كه در آن مشغول به تدريس هستم .... نفر دانش آموز دارد.

با شروع مدارس متوجه شدم دانش آموزان اين كلاس با توجه به این که تعداد آنها زیاد نیست نظم کلاس را به هم می ریزند-سر وصدا می کنند- با هم صحبت می کنند-در یک جای ثابت نمی شینند و مدام جابه جا می شوند و با توجه به تذکرات پی در پی مدتی نظم کلاس برقرار می شود اما دوباره به همان وضع سابق بر می گردد و بعد از گفت و گو با معلمان دیگر و مدیر مدرسه و مشاهده ی آن ها در وضعیت های مختلف مانند زنگ تفریح وپرسش از دانش آموزان پایه های دیگر و همچنین در طی گفت و گو با اولیای بعضی از دانش آموزان متوجه شدم وضع این کلاس در موقعیت های دیگر به همین گونه است پس تصمیم گرفتم راهکار مناسبی را برای این مشکل پیدا کنم.

تعریف مفاهیم و اصطلاحات:

تعریف نظم و انضباط و بی انضباطی:

تعریف لغوی انضباط: استوار شدن، خوب نگه داشتن، نظم داشتن، مرتب بودن، آراستگی، نظم و تربیت[1]

تعریف لغوی نظم: آراستن، ترتیب دادن، به رشته کشیدن مروارید، مرادف ترتیب 11 و نیز به معنی رشته مروارید و کلام موزون قافیه، خلاف نثر[2]

تعریف انضباط: از نظر معنای عبارتست از اعمال قواعد و مقرراتی که یادگیری را تسهیل می کند و اخلال در کلاس را به حداقل کاهش می دهد.

لوفرانسو (1991) معتقد است انضباط بدان دسته از اعمال معلم اطلاق می شود که مانع سرزدن رفتارهای از دانش آموز است که فعالیت کلاسی را مختل یا تهدید به اخلال می کند.

تعریف انضباط از نظر عملیاتی عبارتست از انضباط نقطه اتکای تعلیم و تربیت است و بی انضباطی تعادل ارتباطی

بی انضباطی: هر نوع رفتاری که از ارزشها پذیرفته شده جامعه به دور است (با توجه به فرهنگ) و دارای تکرار و شدت و مداومت است و در زمانها و مکانها متعدد اتفاق می افتد و همچنین رفتاری است که با درماندگی و کاهش کارایی فرد همراه است.[3]

بی انضباطی رفتاری است که از طرف تعدادی از دانش آموزان انجام می شود و مشکلاتی را برای فرد و معلم بوجود می آورد و معلم او در راه رسیدن به هدف که ارتقای تحصیلی دانش آموز است با مشکل روبرو می کند و مانع از پیشرفت کار تحصیلی می شود و رفتار آنان نامعقول و نامنظم است.[4]

با وجود تعاريف بالا بي انضباطي را مي توان اينگونه تعريف كرد: انجام دادن هر عمل يا رفتار پذيرفته نشده و نامعقول توسط دانش‌آموز كه سازماندهي مدرسه و کلاس را مختل يا تهديد به اخلال مي كند و باعث كاهش كارايي معلم و دانش‌آموزان شده و معلم را در رسيدن به هدف اصلي خود باز مي دارد.

یافته های علمی:

علل بي انضباطي دانش‌آموزان

بروز رفتارهايي از دانش‌آموزان كه انضباط كلاس را مختل مي‌كند تنها به معلم، كلاس درس مربوط نيست بلكه علل ديگري نيز نظير عوامل آموزشگاهي، خانوادگي، اجتماعي وجود دارند كه به طور مستقيم يا غير مستقيم زمينه را براي رفتارهاي مخرب دانش‌آموزان فراهم مي‌كنند. اين عوامل را مي‌توان به مواد زير تقسيم بندي كرد:

الف) علل مربوط به دانش آموزان مانند:

1. ناراحتي‌هاي جسمي، روحي و رواني
2. نداشتن علاقه و انگيزه
3. سردرگم بودن و بي‌توجهي به انتظارات معلم و كلاس
4. نداشتن برنامه‌ي شخصي مطالعه
5. كم خوابي و خستگي مفرط
6. انجام ندادن تكاليف خود
7. تغذيه نامناسب
8. نااميدي به آينده
9. استقلال طلبي و مقابله با اقتدار معلم (صفوي)

دانش‌آموزان كه مشكلات خاصي ايجاد مي‌كنند در نظر فونتانا شامل دو دسته‌اند:

1. شاگردان سرآمد :چون بهره‌ي هوشي بالايي دارند، سطح درس خيلي پايين‌تر از توانايي آنهاست پس به طور خلاصه خستگي و كسالت مشكلاتي پديد مي‌آورند.
2. كودك آسيب ديده شديد: به علت مشكلات بنيادين رواني كه در آنها وجود دارند به نوعي ناسازگاري رسيده‌اند و رفتارهاي نامطلوب را به وجود مي‌آورند.[5]

ب) علل مربوط به معلم

1. فقدان آمادگي جسمي، روحي و رواني معلم
2. نامناسب بودن وضعيت ظاهري معلم
3. ناآگاهي از روش‌هاي جديد تدريس و استفاده از روش‌هاي سنتي
4. بي علاقگي به شغل معلمي
5. ناتواني در بر قراري ارتباط مطلوب با دانش‌آموزان
6. تبعيض گذاشتن بين دانش‌آموزان
7. نامناسب و نارسا بودن صداي معلم
8. نداشتن طرح درس
9. بي‌توجهي به دانش‌آموزان
10. فعال بودن معلم و منفعل بودن دانش‌آموزان
11. استفاده نامناسب از تشويق و تنبيه
12. بي‌حوصلگي و نداشتن صبر و سعه صدر
13. بي نظمي معلم (ديرآمدن به كلاس و ترك كردن زود هنگام آن)
14. تسلط نداشتن به موضوع مورد يادگيري
15. بي‌توجهي به مسائل و مشكلات دانش‌آموزان
16. مبهم بودن توقعات و انتظارات معلم
17. بروز رفتارها و حركات نامنظم دركلاس
18. تحقير و تمسخر دانش‌آموزان
19. نداشتن روحيه‌ي انتقاد پذيري و خودداري از پاسخ‌گويي به سوالات دانش‌آموزان
20. ناآگاهي از روش‌هاي اصلاح رفتار
21. علاوه بر اينها شخصيت معلم نيز ممكن است نقش عمده‌اي در بي‌نظمي و يا برقراري نظم و انضباط كلاس داشته باشد، چنانچه برخي روانشناسان معتقداٌ در جايي كه دانش‌آموزان معلم خود را از صميم قلب دوست داشته باشند بي انضباطي وجود نخواهد داشت.

ج) علل مربوط به كلاس درس:

محيط مدرسه را مي‌توان از دو بعد فيزيكي و عاطفي مورد بررسي قرار داد.

تأثير محيط فيزيكي كلاس: وضعيت فيزيكي كلاس مانند، نظافت و پاكيزگي، برخورداري از نور و هواي مناسب، ميز و صندلي راحت و كافي، تخته و وسايل سرمايشي و گرمايشي مناسب نقش انكارناپذيري در ايجاد نظم و انضباط كلاس دارند.

"مارلند" (1975) در اهميت محيط فيزيكي كلاس مي‌گويد: «تأثير فيزيكي كلاس مي‌تواند كمك يا مانعي در آموزش باشد و بخشي از هنر كلاس داري استفاده‌ي مناسب از فضاي كلاس است».

در كلاس كه وسايل سرمايشي يا گرمايشي مناسب وجود نداشته باشد، دانش‌آموزان به دليل سرماي زياد يا گرماي بيش از اندازه نمي‌توانند راحت بنشينند. از اين رو مجبور مي‌شوند دست به اعمالي بزنند كه نظم كلاس را مختل كند.

تأثير محيط عاطفي كلاس:

علاوه بر عوامل فيزيكي كلاس، عوامل عاطفي مانند تعويض مكرر برنامه‌ي درسي، برخورد نامناسب دست اندركاران ستادي مدرسه با دانش‌آموزان، يكنواخت بودن برنامه‌هاي صبحگاهي يا عصرگاهي مدرسه بي‌توجهي به خواسته‌ها و انتظارات معقول دانش‌آموزان و... را مي‌توان نام برد كه شرايط و موقعيت را براي بروز رفتارهاي نامطلوب دانش‌آموزان فراهم مي كند.

د) علل مربوط به خانواده:

صاحب نظران روانشناسي تربيتي يكي از مهمترين نهادهاي موثر در تربيت و رفتار آدمي را خانواده مي‌دانند؛ زيرا محيط خانواده اولين و با دوام‌ترين عامل در تكوين شخصيت كودكان و نوجوانان مي‌باشد عوامل متعدد مي‌تواند در رفتار كودكان و نوجوانان تأثير بگذارد (از جانب خانواده) كه به موارد زير اشاره مي‌كنيم.

1. فضاي رواني و عاطفي؛

منظور مجموعه روابط و تعاملات رواني و عاطفي است كه بين اعضاي خانواده وجود داشته باشد و بصورت مستقيم (آموزش‌هاي اخلاقي و...) يا غير مستقيم (همانند سازي و تقليد و...) رفتار فرزندان را تحت تأثير قرار مي‌دهد.

2. شرايط ناسالم خانوادگي:

شامل مواردي مانند طرد كودك، تنبيه شديد، عدم توجه به نيازهاي اساسي كودك، انتظار نابجا از كودك و... مي‌باشد.

3. فقدان والدين:

نبود هر يك از والدين، بويژه ما در چنانچه با كمبود ارضاي نيازهاي طبيعي و اساسي همراه شود اثرات ناگواري در شرايط اجتماعي كودك خواهد گذاشت.

4. عدم ثبات قوانين و معيارهاي اخلاقي:

چنانچه در محيط خانه اصول اخلاقي معيني حكم فرما نباشد يا اينكه اصول ثابت باشند و يا برای كودك تبيين نگردند در ايجاد مشكلات رفتاري كودك نقش خواهند داشت.

5. ترتيب ولادت:

از ديدگاه آلفرد آدلر ترتيب ولادت در رفتارهاي افراد نقش دارد آدلر معتقد است جايگاه ويژه فرزندان با تولد فرزند بعدي تهديد مي‌شود و فرزند آخر نگران از دست دادن موقعيت خود نخواهد بود.[6] اختلافات خانوادگي و بي‌نظمي دار خانواده سبب تأثير نامطلوب در رفتار فرد شده و زمينه‌ي لازم را براي بروز رفتارهاي مخرب فراهم مي‌آورد و به اين ترتيب نظم و انضباط كلاس را به هم مي‌زند.

هـ)علل مربوط به روابط اجتماعي:

عوامل اجتماعي اغلب به طور مستقيم تأثير شگرفي در رفتارهاي دانش‌آموزان مي‌گذارد از بين عوامل اجتماعي موثر در رفتارهاي دانش‌آموزان به موارد زير اشاره مي‌كنيم:

1. طبقه‌ي اجتماعي: شامل مواردي مانند ميزان سواد والدين، فرهنگ حاكم برخانواده و... كه هر كدام به نوعي تأثير مي‌گذارد.
2. گروه همسالان: مهمترين الگوي كودكان پس از والدين كه تأثير زيادي در رفتار كودكان مي‌گذارد.
3. عوامل اجتماعي ديگر: از قبيل تلویزيون كه به عنوان الگوي رفتاري از عوامل مهم تعيين كننده در رفتار است.

و) عوامل رواني:

از عوامل رواني موثر در اختلا‌لات رفتاري مي‌توان به موارد زير اشاره نمود.

1. تعارض: يعني فرد در مقابل دو هدف قرار گرفته كه قادر به انتخاب يكي نيست پس با انتخاب يكي در مقابل ديگري احساس محروميت مي‌كند و موجب پديدار شدن فشار و ناراحتي مي‌شود.
2. ناكامي:منظور ناراحتي شديد از نرسيدن به يك هدف است . وقتي براي رسيدن به چيزي از لحاظ رواني برنامه‌ريزي مي‌كنيم و به آن نرسيم دچار سرگرداني شده و موجب ناراحتي مي‌شود.
3. استرس: هنگامي كه مجموعه‌اي از عوامل رواني دروني و بيروني در ذهن فرد تبديل به ساختار تهديد كننده يا آسيب رواني مي‌شود موجب ايجاد فشار و ناراحتي رواني مي‌شود.[7]

برخي از راههاي از بين بردن يا كاهش عوامل بي نظمي

براي كاهش عوامل بي نظمي دانش‌آموزان بايد ميان خانه و مدرسه هماهنگي وجود داشته باشد.

براي كاهش عوامل بي نظمي معلمان بايد معلم آمادگي تغيير رفتارهاي به عنوان واكنشي نسبت به حقايق آشكار شده توسط مشاهده را داشته باشد.[8]

براي كاهش عوامل بي نظمي موثر از كلاس بايد شرايط فيزيكي كلاس را بهتر كنيم و روابط بين كاركنان و دانش‌آموزان بهتر شود.

براي كاهش اين عوامل در خانواده بايد والدين فرزندان خود را به انضباط تشويق كرده و وظايف شان را در قبال فرزندان خود به خوبي اجرا كنند.

پیشینه ی تحقیق:

در تحقیق بر روی دانش آموزان یکی از روستا های شهرستان نهاوند مشخص شد موقعیتهای اجتماعی و اقتصادی، سلامت بدنی و توانایی روحی، ثبات عاطفی می توانند در نظم و انضباط دانش آوزدر کلاس تأثیر فراوان داشته باشد. و سعی کنیم با درگیر کردن دانش آموزان با مسولیتهای گروه و کلاس از بی انضباطی دانش آموزان جلوگیری کنیم و آنها را به همکاری تعاون با گروه ترغیب نمود و از ایجاد حساسیت بین دو جنس جلوگیری نماییم. و نوعی خودکنترلی دانش آموزان بر اعمال خود داشته باشند.

- آقای حسین پیریایی در مقاله ای به بررسی اهميت و ضرورت نظم و انضباط در كلاس، روش تدريس مناسب، راه ها و فنون ايجاد نظم كلاس و يا مديريت كلاس، ويژگي هاي رفتاري و اخلاقي يك معلم و رابطه­ي آن با ايجاد نظم كلاس پرداخته است. همچنين در اين مقاله ضمن تبيين وتوضيح موارد ذكر شده و ارائه­ي راه حل هاي كاربردي بر مبناي تئوري هاي علم تعليم و تربيت در رابطه با موضوع مقاله، در پايان پيشنهادهايي نيز براساس موضوع مهم مديريت كلاس كه همه ي معلمان و استادان دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي با آن درگير مي باشند، ارائه کرده اند.

- در مجله رشد معلم اسفند ماه 89 مقاله ای توسط خانم فاطمه بیانی تحت عنوان منابع قدرت معلم ارایه شده که در این مقاله به شیوهای برخورد با دانش اموزان، شیوه های اداره کلاس و ضرورت توجه به نظم کلاس پرداخته شده است. و نیز پیشنهاداتی برای برخورد با دانش آموزان خاطی بیان شده است.

- در مجله ی پیوند خرداد ماه 88 مقاله ای توسط دکتر اسماعیل سعدی پور و قدرت الله بیابان گرد تحت عنوان چگونه می توان بدون ایجاد مجادله و بحث نظم و انضباط را برقرار کرد؟ ارائه شده که در آن به شیوه های کنترل نظم و انضباط پرداخته است.

- همچنین در سایت آفتاب مقاله ای تحت عنوان یادگیری، محصول مدیریت کلاس به بررسی تغییرات‌ عمیق‌ در نظام‌ آموزش‌ و پرورش‌ و تغییر در سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌های‌ آموزشی‌، پرداخته و بسیاری‌ از معلمان‌ را در رویارویی‌ با مسایل‌ و مشكلات‌ آموزشی‌ فاقد توانایی‌های‌ لازم‌ و اساسی‌ دانسته و استفاده از روش‌های‌ قدیم‌ و مهارت‌های‌ سنتی‌ و انفرادی‌ برای‌ اداره‌ی‌ كلاس‌ را باعث‌ كندی‌ فرایند یاددهی‌ - یادگیری‌ و آسیب‌پذیری‌ امر آموزش‌ میداند. لذا مدیریت‌ كارآمد معلمان‌ و ایجاد شرایط لازم‌ برای‌ تسهیل‌ در امر یادگیری‌ در كلاس‌ درس‌ كه‌ مطابق ‌نیازها و ویژگی‌های‌ فراگیران‌ باشد، را لازمه‌ی‌ جامعه‌ی‌ امروزی‌ و راه‌گشایی‌ بسیاری‌ از مشكلات‌ نوجوانان‌ برمی شمرد. و توصیه میکند به ‌جای‌ این‌ كه‌ به ‌دانش‌آموزان‌ توصیه‌ی‌ نظم‌ و انضباط شود، باید به ‌معلمان‌ یادآوری‌ گردد كه‌ در اداره‌ی‌ كلاسشان‌ از روش‌های‌ نوین ‌مدیریت‌ كارآمد بهره‌ جویند.

گرد آوری شواهد1:

برای اینکه بتوانم درباره پرسشی که مطرح کرده بودم اطلاعات دقیق تری بدست آورم تصمیم گرفتم این موضوع را با همکاران صاحب نظر در این زمینه، در میان بگذارم.

زمینه کار را فراهم کرده و در یک فرصت مناسب موضوع را با همکاران در میان گذاشتم

همکاران عقاید و نظرات مختلفی داشتند. همچنین با دانش نیز گفت­وگو کردم و نکات عمده­ی حرف­های همکاران و دانش آموزان را یادداشت کردم..

نظر خواهی از همکاران جهت کسب اطلاع از وضعیت رفتاری دانش آموزان در کلاس های دیگر

معاون مدرسه اظهار داشت که بیش تر دانش آموزان به غیر از ۲ یا ۳ نفر از آنها در زنگ تفريح نيز و اکثر صحبت هایشان نیز در خصوص درس و مدرسه نیست، تعدادی از آن ها کتاب خود را جا گذاشته و سر کلاس حاضر نمی کنند، حتی بعضی از آن ها کتاب و وسایل خود را در کلاس جا گذاشته گاهی اوقات تعدادی از آنها را به علت بی انظباطی به دفتر می فرستند و یا جای بعضی از آن ها را عوض می کنند و در مجموع رفتار آن ها را مخل کلاس و آموزش می دانند.

معلم ورزش: دانش آموزان برای رفتن به حیاط و ورزش کردن بدون نظم از کلاس خارج می شوند و همدیگر را هل می دهند، وسایل بازی را در انحصار خود قرار می دهند و اجازه نمی دهند دیگران از آن استفاده کنند توپ ها را در جای مخصوص وسایل ورزشی قرار نمی دهند.

 

 

[1] عمید، حسن، فرهنگ فارسی، ص245

[2] همان، ص 1213

[3] اصغری پور، حمید، کلیات راهنمایی و مشاوره، ص 126

[4] ایزابل، کلاک، راهنمایی مشاوره کودک در مدرسه، ص 85-80

[5] فونتانا، دیوید، کنترل کلاس

[6] اصغری پور، حمید، کلیات راهنمایی و مشاوره

[7] همان

[8]فونتانا، دیوید، کنترل کلاس

 

«www.raheelm.ir »